Các Loại Cá Đặc Trưng Vùng Biển Lý Sơn (Cá Tà Ma, Cá Bò Gai, Cá Cơm)

Ngoài mực, nhum hay ốc, vùng biển quanh Lý Sơn còn là ngư trường quen thuộc của rất nhiều loại cá, trong đó có không ít loại khá lạ với người ở đất liền dù được ngư dân đảo đánh bắt và ăn quen từ nhiều đời nay. Bài viết này điểm qua một số loại cá đặc trưng thường gặp ở vùng biển Lý Sơn.

Vì sao vùng biển Lý Sơn có nhiều loại cá đặc trưng?

Nền đáy biển quanh Lý Sơn hình thành từ hoạt động núi lửa cổ, kết hợp nhiều rạn san hô và bãi đá ngầm, tạo ra môi trường sống đa dạng cho nhiều loài cá rạn – nhóm cá thường sống gắn với các rạn đá, rạn san hô thay vì di cư theo đàn lớn ngoài khơi xa. Đây cũng là lý do một số loại cá ở vùng biển này có tên gọi và đặc điểm khá riêng biệt so với cá biển thông thường bán phổ biến ở chợ đất liền.

Cá tà ma

Cá tà ma là một trong những loại cá gắn liền với vùng biển đảo, thường sống ở khu vực rạn đá. Loại cá này có thịt chắc, ít xương dăm, vị ngọt đậm, được nhiều ngư dân và người dân địa phương đánh giá cao trong các món hấp, nấu canh chua hoặc kho. Vì môi trường sống gắn với rạn đá ven bờ, sản lượng cá tà ma không lớn như các loại cá đánh bắt xa bờ theo đàn, nên thường được xem là loại cá có phần đặc sản hơn khi xuất hiện trên mâm cơm.

Cá bò gai

Cá bò gai (thường được gọi chung trong nhóm cá bò, cá bò da) có đặc điểm dễ nhận biết là phần da dai, nhiều gai nhỏ hoặc vây cứng, khác hẳn với cá bò nóc – loại cá độc cần đặc biệt tránh nhầm lẫn khi mua. Thịt cá bò gai chắc, ít mỡ, thường được chế biến bằng cách nướng, kho hoặc chiên giòn sau khi đã lột bỏ phần da cứng bên ngoài.

Vì tên gọi "cá bò" dễ gây nhầm lẫn với một số loài cá độc trong cùng nhóm hình thái, người mua nên chọn mua ở nguồn hải sản uy tín, có người bán am hiểu rõ chủng loại, tránh tự đánh bắt hoặc mua cá lạ không rõ nguồn gốc để chế biến tại nhà.

Cá cơm

Khác với hai loại cá trên, cá cơm là loại cá nhỏ, sống theo đàn, thường xuất hiện với sản lượng lớn hơn vào một số mùa nhất định trong năm. Cá cơm tươi có thể chế biến trực tiếp thành các món chiên giòn, kho tiêu, nhưng phần lớn sản lượng đánh bắt được dùng để làm nước mắm và các loại mắm truyền thống – vốn cũng là một đặc sản quen thuộc của vùng biển miền Trung nói chung.

Ở Lý Sơn, cá cơm đánh bắt gần bờ thường được đánh giá là tươi và ít qua khâu bảo quản dài ngày trên biển, phù hợp cho cả nhu cầu ăn tươi lẫn chế biến mắm tại chỗ.

Một số loại cá quen thuộc khác của vùng biển Lý Sơn

Ngoài ba loại kể trên, ngư dân Lý Sơn còn đánh bắt được nhiều loại cá biển quen thuộc khác tùy mùa như cá nục, cá thu, cá dìa, cá hồng... Đây đều là những loại cá phổ biến ở nhiều vùng biển miền Trung, không phải đặc sản riêng có của Lý Sơn, nhưng nhờ đánh bắt gần bờ và độ tươi tại chỗ, chất lượng thường được người mua tại đảo đánh giá cao hơn so với cá vận chuyển từ nơi khác.

Cách chọn cá biển Lý Sơn tươi ngon

Khi chọn mua bất kỳ loại cá nào kể trên, một số dấu hiệu chung cần chú ý là mắt cá trong, không lõm; mang cá đỏ tươi, không có mùi tanh nồng bất thường; thân cá còn độ đàn hồi khi ấn nhẹ, không nhũn hoặc rã thịt. Với các loại cá lạ, ít quen thuộc như cá tà ma hay cá bò gai, nên hỏi kỹ người bán về tên gọi, cách chế biến để tránh nhầm lẫn với các loài cá không phù hợp để ăn.

Kết luận

Sự đa dạng của các loại cá quanh vùng biển Lý Sơn phần nào phản ánh đặc điểm địa chất và môi trường biển riêng có của hòn đảo núi lửa này. Từ cá tà ma, cá bò gai cho đến cá cơm, mỗi loại đều mang một nét đặc trưng riêng, góp phần làm phong phú thêm bức tranh hải sản của Lý Sơn bên cạnh những cái tên đã quen thuộc như mực một nắng hay nhum biển.