Cách Sơ Chế Nhum Biển Lấy Thịt Đúng Chuẩn

Nhum biển nhìn ngoài thì gai góc, khó xử lý, nhưng với người quen tay ở Lý Sơn, sơ chế một con nhum để lấy phần gạch bên trong chỉ mất chưa đầy một phút. Cái khó với người mới thường không nằm ở kỹ thuật phức tạp, mà ở việc chưa quen thao tác và ngại đụng vào lớp gai sắc bên ngoài. Bài viết này trình bày từng bước sơ chế nhum biển lấy thịt tại nhà, cùng vài lưu ý để tránh bị gai đâm trong lúc làm.

Đặc điểm cần biết trước khi sơ chế nhum biển

Nhum biển (cầu gai) có lớp vỏ cứng hình cầu, bên ngoài phủ đầy gai nhọn dùng để tự vệ và di chuyển dưới đáy biển. Phần ăn được nằm bên trong vỏ là các dải gạch màu vàng cam bám dọc theo thành trong của vỏ, thường được gọi chung là thịt nhum hay gạch nhum. Phần còn lại bên trong vỏ, bao gồm dịch lỏng và nội tạng, không phải phần dùng để ăn nên cần loại bỏ trong quá trình sơ chế.

Nhận biết nhum còn tươi trước khi sơ chế

Trước khi bắt tay sơ chế, nên kiểm tra nhanh độ tươi của nhum: vỏ còn cứng chắc, gai còn tương đối đàn hồi chứ không rũ mềm hay gãy rụng nhiều, và khi mở ra kiểm tra thử một con, gạch nhum phải có màu vàng cam tươi, không bị nhũn hay có mùi lạ. Nhum để lâu sau khi bắt thường có gai yếu dần và lượng gạch bên trong ít, nhạt màu hơn so với nhum còn tươi mới đánh bắt.

Dụng cụ cần chuẩn bị

Để sơ chế nhum biển an toàn và nhanh gọn, nên chuẩn bị sẵn kéo chuyên dụng hoặc dao nhỏ mũi nhọn, một chiếc thìa nhỏ để múc gạch nhum, găng tay dày (loại găng làm vườn hoặc găng cao su dày) để tránh gai đâm vào tay, và một bát nước sạch hoặc nước muối loãng để rửa gạch nhum sau khi lấy ra.

Các bước sơ chế nhum biển lấy thịt

Bước 1 – Cố định và cắt mở vỏ nhum

Đeo găng tay, giữ chặt con nhum sao cho phần miệng (mặt dưới, nơi có các gai ngắn hơn quy tụ) hướng lên trên. Dùng kéo hoặc dao nhỏ cắt một đường quanh miệng nhum để mở nắp, thao tác cần dứt khoát nhưng nhẹ tay để tránh làm vỡ vụn phần gạch bên trong khi cắt.

Bước 2 – Đổ bỏ phần dịch lỏng bên trong

Sau khi mở nắp, nghiêng con nhum để đổ bớt phần nước và dịch lỏng bên trong ra ngoài. Phần nước này thường có màu hơi đục và không phải phần dùng để ăn.

Bước 3 – Lấy phần gạch nhum bằng thìa nhỏ

Dùng thìa nhỏ nạo nhẹ nhàng dọc theo thành trong của vỏ để lấy các dải gạch màu vàng cam ra ngoài, đặt vào bát riêng. Thao tác cần nhẹ tay để giữ dải gạch nguyên hình, tránh nát vụn làm giảm giá trị cảm quan khi chế biến món ăn, đặc biệt với các món cần trình bày như nhum sống ăn kèm mù tạt.

Bước 4 – Loại bỏ phần nội tạng còn sót lại

Sau khi lấy hết phần gạch, kiểm tra lại bên trong vỏ để loại bỏ những mảnh nội tạng sẫm màu hoặc vụn vỏ còn sót, tránh lẫn vào phần gạch đã lấy ra.

Bước 5 – Rửa nhẹ và để ráo

Gạch nhum sau khi lấy ra có thể rửa rất nhẹ nhàng qua nước muối loãng để loại bớt tạp chất còn sót, sau đó để ráo tự nhiên trước khi chế biến. Không nên rửa quá mạnh tay hoặc ngâm lâu vì gạch nhum khá mềm, dễ vỡ nát và mất bớt vị ngọt tự nhiên nếu ngâm nước lâu.

Sơ chế nhum có khó không

Với người chưa quen, bước khó nhất thường là cắt mở vỏ mà không làm vỡ vụn gạch bên trong, cùng với việc ngại chạm vào phần gai nhọn bên ngoài. Trên thực tế, nếu có găng tay dày và dụng cụ phù hợp, thao tác không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, chỉ cần làm quen qua vài lần là có thể lấy gạch nhum nhanh và gọn hơn nhiều. Người dân đảo quen tay có thể sơ chế xong một con nhum chỉ trong vài chục giây, trong khi người mới có thể mất vài phút cho lần đầu tiên.

Bảo quản thịt nhum sau khi sơ chế

Gạch nhum là phần rất dễ hỏng nếu để ở nhiệt độ thường, nên tốt nhất nên chế biến ngay sau khi sơ chế xong. Nếu chưa dùng ngay, cần đậy kín và để ngăn mát tủ lạnh, sử dụng trong thời gian ngắn thay vì để lâu, vì gạch nhum không giữ được độ tươi và vị ngọt lâu như các loại hải sản có vỏ cứng khác.

Gợi ý sử dụng gạch nhum sau khi sơ chế

Gạch nhum sau khi sơ chế có thể dùng theo nhiều cách tuỳ khẩu vị: ăn sống kèm mù tạt và nước tương như một món khai vị, chưng cùng trứng, hoặc nấu cháo để giữ được vị béo ngậy đặc trưng lan toả trong nước dùng. Vì gạch nhum khá mềm và dễ tan khi gặp nhiệt, các món cần giữ nguyên hình dạng dải gạch (như ăn sống hoặc trình bày trên vỏ) nên thao tác sơ chế nhẹ tay hơn so với khi dùng để nấu cháo hoặc chưng, vì lúc nấu chín gạch sẽ tự tan đều nên không cần quá cầu kỳ giữ hình.

Lưu ý an toàn khi sơ chế

Gai nhum khá sắc và một số loại còn có thể gây khó chịu nếu đâm vào da, nên tuyệt đối không cầm nhum trực tiếp bằng tay trần, đặc biệt với người chưa quen thao tác. Nếu chẳng may bị gai đâm, nên xử lý vết thương cẩn thận, vệ sinh sạch sẽ và theo dõi; nếu có dấu hiệu sưng đau bất thường kéo dài, nên tham khảo ý kiến cơ sở y tế thay vì tự xử lý tại nhà.

Kết luận

Sơ chế nhum biển lấy thịt không khó về mặt kỹ thuật, chỉ cần đúng dụng cụ, thao tác nhẹ tay và một chút quen tay qua vài lần thực hành. Làm đúng cách sẽ giữ được dải gạch nhum nguyên vẹn, thơm ngọt tự nhiên, sẵn sàng cho các món ăn quen thuộc như nhum sống, cháo nhum hay nhum chưng trứng.