Nhum Biển (Cầu Gai) Lý Sơn Là Gì? Đặc Sản Biển Đảo Trứ Danh

Trong danh sách hải sản khiến nhiều du khách tò mò khi lần đầu ra Lý Sơn, nhum biển gần như luôn đứng đầu. Lớp vỏ đầy gai nhọn bên ngoài trông có vẻ đáng sợ, nhưng bên trong lại là phần thịt (gạch) vàng cam béo bùi được xem là một trong những món ngon đặc trưng của vùng biển đảo này.

Nhum biển là gì?

Nhum biển, còn gọi là cầu gai hay nhím biển, là một loài động vật da gai sống bám vào các rạn đá, rạn san hô ở vùng nước nông ven bờ. Cơ thể nhum có dạng hình cầu, được bao phủ bởi lớp gai cứng, nhọn dùng để tự vệ và di chuyển chậm rãi trên nền đá.

Phần được dùng làm thực phẩm không phải là toàn bộ con nhum mà là phần tuyến sinh dục (thường gọi dân dã là "gạch" hoặc "thịt" nhum) nằm bên trong lớp vỏ, có màu vàng cam đến vàng nhạt tùy loại và tùy mùa.

Nhum biển sống ở đâu quanh đảo Lý Sơn?

Nhum biển thường sống bám ở các vùng rạn đá ngầm, khu vực nước trong, có nhiều san hô hoặc rong tảo biển làm nguồn thức ăn tự nhiên. Vùng biển quanh Lý Sơn với nền đáy hình thành từ hoạt động núi lửa cổ và nhiều rạn đá là môi trường khá thuận lợi cho loài này phát triển, đặc biệt ở những khu vực ít bị xáo trộn bởi tàu thuyền lớn.

Nghề khai thác nhum biển của ngư dân đảo

Khác với nhiều loại hải sản đánh bắt bằng lưới hay câu, nhum biển chủ yếu được khai thác bằng cách lặn thủ công, dùng tay hoặc dụng cụ đơn giản để gỡ nhum bám trên đá. Công việc này đòi hỏi kinh nghiệm lặn tốt, khả năng nín thở lâu và chỉ thực hiện được vào những ngày biển êm, sóng nhỏ. Chính vì cách khai thác thủ công và phụ thuộc thời tiết như vậy, sản lượng nhum biển không ổn định quanh năm.

Nhum biển Lý Sơn chế biến thành món gì?

Phần thịt nhum có vị béo, bùi đặc trưng, thường được chế biến theo vài cách phổ biến trên đảo.

• Ăn sống trực tiếp cùng mù tạt, nước tương hoặc chanh, muối tiêu – cách thưởng thức giữ trọn vị béo tự nhiên nhất.
• Nấu cháo nhum – món ăn được xem là bổ dưỡng, thường dùng cho người mới ốm dậy hoặc trẻ nhỏ theo kinh nghiệm dân gian.
• Chưng trứng hoặc hấp cùng hành, gừng để giảm bớt mùi tanh và tăng hương vị.

Mùa nhum biển và độ sẵn có

Nhum biển không phải lúc nào cũng có sẵn với chất lượng đồng đều quanh năm. Vào mùa biển động, việc lặn khai thác gặp nhiều khó khăn hơn nên nguồn cung khan hiếm, trong khi vào những tháng biển êm, nhum thường xuất hiện nhiều và đều hơn. Phần gạch nhum cũng được cho là đầy, chắc hơn vào một số thời điểm nhất định trong năm, tuy nhiên mốc thời gian cụ thể có thể khác nhau tùy từng vùng biển và từng năm nên cần tham khảo thêm kinh nghiệm thực tế của ngư dân địa phương tại thời điểm mua.

Lưu ý khi ăn nhum biển

Vì là hải sản tươi sống, nhum biển cần được sơ chế và dùng trong thời gian ngắn sau khi khai thác để đảm bảo an toàn thực phẩm, tránh chọn nhum đã có dấu hiệu ươn, mùi lạ. Người có cơ địa dễ dị ứng hải sản nên thận trọng khi ăn lần đầu, và nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau khi ăn, nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến bác sĩ.

Kết luận

Nhum biển là một trong những đặc sản độc đáo nhất của vùng biển Lý Sơn, gắn liền với nghề lặn thủ công truyền thống của ngư dân đảo. Hiểu rõ đặc điểm, mùa vụ và cách chế biến sẽ giúp bạn thưởng thức đúng cách loại hải sản có phần "kén người ăn" nhưng lại rất được yêu thích này.