Cua Huỳnh Đế Lý Sơn

Cua huỳnh đế là loài cua biển thân hình vuông, mai dày cứng, màu đỏ cam tự nhiên ngay cả khi còn sống, sống vùi mình dưới lớp cát mịn xen đá san hô ở vùng biển sâu quanh đảo Lý Sơn. Ngư dân trên đảo vẫn quen gọi đây là “vua của các loài cua” bởi thịt chắc, ngọt đậm và phần gạch béo mà ít loài cua nào sánh được, nên dù giá không rẻ, cua huỳnh đế vẫn luôn được săn tìm mỗi khi vào mùa. Loài cua này di chuyển chậm và không có càng lớn để tự vệ như cua biển thường, thay vào đó dựa vào lớp mai dày và gai cứng bọc quanh thân, cũng chính lớp mai ấy khiến việc đánh bắt và vận chuyển cua sống gặp nhiều khó khăn hơn.

Khác với cua nuôi ao hay cua đồng, cua huỳnh đế Lý Sơn sống hoàn toàn tự nhiên, tự kiếm ăn trong vùng nước sạch quanh đảo nên thịt săn chắc, ít bở, khi hấp chín lên màu đỏ gạch rất bắt mắt, mùi thơm đặc trưng của cua biển sâu chứ không tanh nồng như cua vùng cửa sông.

Điểm đáng chọn

• Đánh bắt tự nhiên bằng lưới hoặc bẫy đặt ở vùng biển sâu quanh đảo, hoàn toàn không phải cua nuôi nhốt.
• Mai dày, gai cứng, chân to chắc thịt hơn hẳn cua nuôi công nghiệp cùng kích cỡ.
• Phần gạch (trứng) béo, vàng óng, được nhiều người sành ăn xem là phần ngon nhất con cua.
• Cua được giao còn sống hoặc cấp đông ngay sau khi đánh bắt để giữ trọn vị ngọt tự nhiên.
• Phân loại rõ theo trọng lượng từng con, không trộn lẫn cua nhỏ để đủ số cân.
• Sản lượng mỗi chuyến biển không nhiều nên cửa hàng thường nhận đặt trước để đảm bảo đủ hàng.

Cách dùng và bảo quản

Cua huỳnh đế ngon nhất khi hấp hoặc rang muối để giữ nguyên vị ngọt tự nhiên, một số người thích nướng than hoa cho dậy mùi thơm hoặc ninh cháo cho trẻ nhỏ, người lớn tuổi dễ ăn và dễ tiêu. Với cua còn sống, nên chế biến trong ngày nhận hàng; nếu chưa dùng ngay thì giữ cua nơi thoáng mát, có thể phun ít nước biển hoặc nước muối loãng lên mai và chế biến trong vòng 24 giờ. Cua đã cấp đông nên rã đông tự nhiên trong ngăn mát khoảng 6-8 giờ trước khi nấu, tránh ngâm nước nóng hay xả nước trực tiếp vì sẽ làm thịt bở và mất bớt vị ngọt. Khi hấp, nên hấp cách thủy cùng vài lát sả hoặc gừng để dậy mùi thơm mà không át đi vị ngọt tự nhiên của thịt cua.

Phù hợp với dịp nào

Vì là loại hải sản cao cấp, cua huỳnh đế thường được chọn để đãi khách quý, bày mâm cỗ ngày lễ Tết hoặc làm quà biếu sức khỏe cho người lớn tuổi, đối tác thân thiết. Nhiều gia đình cũng đặt vài con để cả nhà quây quần thưởng thức vào cuối tuần, xem như một bữa tiệc nhỏ đổi vị sau những ngày ăn uống thường nhật. Vào dịp Tết hay giỗ chạp, một đĩa cua huỳnh đế hấp đỏ tươi trên mâm cỗ cũng góp phần làm bữa ăn thêm phần tươm tất.