Đi dọc các bến cá ở Lý Sơn vào những ngày biển được mùa, không khó để bắt gặp hình ảnh mực tươi được xẻ, ướp muối nhẹ rồi phơi ngay trên các giàn tre, giàn lưới dưới nắng. Đó chính là công đoạn làm nên mực một nắng – một trong những đặc sản hải sản được nhắc đến nhiều nhất khi nói về Lý Sơn.
Mực một nắng Lý Sơn là gì?
Mực một nắng là mực tươi (thường là mực ống hoặc mực nang) được sơ chế, ướp muối nhẹ và phơi dưới nắng trong một khoảng thời gian ngắn, chỉ đủ để bề mặt mực se lại chứ chưa khô hoàn toàn như mực khô truyền thống. Nhờ vậy phần thịt bên trong vẫn giữ được độ ẩm, độ dẻo và vị ngọt tự nhiên gần với mực tươi hơn nhiều so với mực khô phơi nhiều nắng.
Đây không phải là cách chế biến riêng có của Lý Sơn, nhiều vùng biển miền Trung cũng làm mực một nắng, nhưng nhờ nguồn mực đánh bắt tại chỗ tươi và quy trình phơi truyền thống của ngư dân đảo, mực một nắng Lý Sơn dần trở thành một trong những đặc sản được người tiêu dùng tìm mua nhiều nhất khi nhắc tới hải sản của đảo.
Vì sao gọi là "một nắng"?
Tên gọi "một nắng" xuất phát từ thời gian phơi: mực chỉ được phơi trong khoảng một buổi nắng (thường là nắng trong ngày, tùy cường độ nắng thực tế) thay vì phơi liên tục nhiều ngày như cách làm mực khô. Vì thời gian phơi ngắn, mực một nắng cần được bảo quản lạnh sau khi phơi và không thể để ở nhiệt độ thường lâu như mực khô hoàn toàn.
Số nắng cụ thể trong thực tế có thể thay đổi theo thời tiết, độ dày con mực và kinh nghiệm của người phơi, nên không có một mốc thời gian cố định áp dụng chung cho mọi mẻ mực.
Đặc điểm nhận biết mực một nắng Lý Sơn
- Thân mực còn độ ẩm nhất định, sờ vào không khô cứng như mực khô, hơi mềm dẻo.
- Màu sắc tự nhiên, thường trắng hồng hoặc hơi ngả vàng nhạt tùy loại mực, không có màu quá đều hoặc quá sáng bất thường.
- Mùi thơm đặc trưng của mực biển tươi, không có mùi hắc hoặc mùi hóa chất bảo quản.
- Khi nướng hoặc chiên, mực nở đều, thịt dai vừa phải, ngọt tự nhiên chứ không dai cứng như mực khô.
Mực một nắng khác gì mực khô, mực tươi?
Nhiều người mới tìm hiểu dễ nhầm lẫn ba khái niệm này. Về cơ bản, sự khác biệt nằm ở thời gian sơ chế và mức độ khô của thành phẩm.
| Tiêu chí | Mực tươi | Mực một nắng | Mực khô |
|---|---|---|---|
| Thời gian chế biến | Dùng ngay sau khi đánh bắt | Phơi trong một buổi nắng | Phơi nhiều ngày đến khi khô hẳn |
| Độ ẩm | Cao nhất | Trung bình, còn dẻo | Thấp, khô cứng |
| Cách bảo quản | Cần dùng ngay hoặc cấp đông | Bảo quản lạnh/đông, không để lâu ở nhiệt độ thường | Bảo quản nơi khô ráo, để được lâu hơn ở nhiệt độ thường |
| Thời gian dùng được | Ngắn nhất | Trung bình, tùy cách bảo quản | Dài nhất trong ba loại |
Cách bảo quản mực một nắng
Vì còn giữ độ ẩm nhất định, mực một nắng không thể bảo quản ở nhiệt độ thường lâu như mực khô. Cách phổ biến nhất là bọc kín và để ngăn đá tủ lạnh nếu dùng trong thời gian ngắn, hoặc cấp đông nếu muốn giữ được lâu hơn. Trước khi chế biến, chỉ cần rã đông tự nhiên ở nhiệt độ phòng trong thời gian ngắn là có thể nướng hoặc chiên ngay mà không cần sơ chế lại nhiều.
Mực một nắng dùng chế biến món gì?
Mực một nắng phù hợp với các cách chế biến đơn giản, giữ được vị ngọt tự nhiên của mực. Phổ biến nhất là nướng than hoặc nướng trên bếp, chấm cùng tương ớt hoặc muối ớt chanh. Ngoài ra, mực một nắng cũng có thể chiên sơ, xào chua ngọt hoặc làm nguyên liệu cho các món nhậu, món khai vị nhờ độ dai vừa phải, dễ ăn hơn mực khô.
Kết luận
Mực một nắng là lựa chọn cân bằng giữa mực tươi và mực khô: vẫn giữ được độ ngọt, dẻo tự nhiên nhưng lại dễ bảo quản và vận chuyển hơn mực tươi. Đây cũng là lý do loại hải sản này trở thành một trong những mặt hàng được tìm mua nhiều nhất mỗi khi nhắc đến đặc sản biển Lý Sơn.
Câu hỏi thường gặp
Mực một nắng khác mực khô thường thế nào?
Mực một nắng chỉ được phơi trong một buổi nắng nên còn giữ độ ẩm, dẻo và vị ngọt gần với mực tươi, trong khi mực khô được phơi nhiều ngày đến khi khô hoàn toàn, bảo quản được lâu hơn nhưng thịt dai cứng hơn.
Mực một nắng phơi mấy nắng?
Đúng như tên gọi, mực một nắng chỉ phơi trong khoảng một buổi nắng, thời gian cụ thể tùy cường độ nắng thực tế và độ dày con mực nên không cố định giữa các mẻ.
Bảo quản mực một nắng ra sao?
Do còn độ ẩm nhất định, mực một nắng cần được bọc kín và bảo quản trong ngăn đá hoặc ngăn mát tủ lạnh, không nên để lâu ở nhiệt độ thường như mực khô hoàn toàn.
Nếu muốn tìm nguồn mực một nắng chuẩn vị đảo Lý Sơn, bạn có thể tham khảo thêm các sản phẩm hải sản khô hiện có.
Đặt câu hỏi hoặc chia sẻ trải nghiệm của bạn
Chưa có bình luận nào, hãy là người đầu tiên chia sẻ ý kiến về bài viết này.